Cebelitarık 2026: Birleşik Krallık ve AB Arasında Faaliyet Gösteren İşletmeler İçin Pratik Rehber

• Tedarik Zinciri ve Dağıtım 
  • Cebelitarık’a hâlihazırda mal tedarik eden Birleşik Krallık şirketleri açısından anlaşma, daha önce aynı şekilde mevcut olmayan yeni bir gümrük sınırı oluşturuyor. Birleşik Krallık’tan Cebelitarık’a gönderilen mallar artık Birleşik Krallık gümrük bölgesi ile yeni AB–Cebelitarık gümrük birliği arasındaki sınırı geçiyor. Birleşik Krallık menşeli malların Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA) kapsamındaki menşe kurallarını karşılaması gerekiyor. Aksi hâlde gümrük birliğine girişte AB Ortak Gümrük Tarifesi uygulanıyor.
  • Geçici uygulamanın başladığı 15 Temmuz 2026 tarihinde transit hâlindeki mallar için iki aylık, Cebelitarık piyasasında hâli hazırda bulunan stoklar için ise üç aylık geçiş süresi öngörülüyor. Bu süreler işletmelere uyum için sınırlı bir zaman tanıyor. Henüz gerekli incelemelere başlamayan şirketler açısından zaman daralıyor.
• Şirket ve Grup Yapılanmaları 
  • Anlaşma Cebelitarık şirketler hukukunu değiştirmiyor. KDV uygulaması getirmediği gibi bölgenin kurumlar vergisi rejiminde de esaslı bir değişiklik öngörmüyor.
  • 2023 yılında yürürlüğe giren kurumlar vergisi oranı uygulanmaya devam ediyor. Ancak Cebelitarık merkezli bir şirket üzerinden mal ticareti yürüten grup yapıları açısından yeni gümrük ve vergi düzenlemeleri mevcut yapının maliyet ve avantajlarının yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.

AB Merkezli Şirketler ve Müvekkiller

• Cebelitarık Pazarına Erişim 
  • Anlaşma, AB merkezli şirketlerin Cebelitarık pazarına erişimini önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Rutin sınır kontrollerinin kaldırılması ve gümrük birliğinin kurulmasıyla AB Üye Devletleri menşeli mallar Cebelitarık’a gümrük vergisi veya kota uygulanmadan girecek. AB şirketleri de Brexit sonrasında sınırda yaşanan engeller olmaksızın Cebelitarık’taki müşterilere satış yapacak.
  • 2020 sonrasında Cebelitarık pazarını ticari açıdan erişilmesi güç gören AB şirketlerinin bu değerlendirmelerini yeniden gözden geçirmesi gerekiyor.
• Sınır Ötesi İstihdam ve Hizmet Sunumu 
  • Cebelitarık’ta çalışan AB vatandaşları ve Cebelitarık’taki personeli aracılığıyla hizmet sunan AB şirketleri açısından anlaşmanın çalışma hayatına ilişkin hükümleri ve sınır çalışanlarına sağladığı koruma doğrudan önem taşıyor.
  • Anlaşma, sınır çalışanları için eşit ücret, ayrımcılık yasağı, sendikal haklar ve sosyal güvenlik koordinasyonuna ilişkin haklar getiriyor. Her gün Cebelitarık’a gidip gelen AB vatandaşları açık sınır düzenlemesinden doğrudan yararlanacak başlıca gruplar arasında yer alıyor. Bu nedenle yeni düzenleme kapsamında istihdam statülerinin ve sosyal güvenlik koşullarının sınırın her iki tarafındaki insan kaynakları ve hukuk birimleri tarafından gözden geçirilmesi gerekiyor.

İşletmeler Açısından Önemli Hususlar

Diğer ülkelerde faaliyet gösteren şirketler ve Almanya, Avusturya, Macaristan, Birleşik Krallık ve BAE dâhil farklı bölgelerde faaliyet gösteren bir hukuk bürosu olarak bizim açımızdan Cebelitarık anlaşması, öncelikle Birleşik Krallık–AB ilişkilerinin yönünü göstermesi bakımından önem taşıyor. Özel bir gümrük birliğinin kurulması, belirli alanlarda AB mevzuatına dinamik uyumun kabul edilmesi ve AB hukukuna ilişkin konularda ABAD’ın yorum yetkisinin tanınması dikkat çekiyor. Bunlar, AB’nin daha ileri düzeyde pazar entegrasyonu karşılığında uzun süredir talep ettiği unsurlar arasında yer alıyor. Birleşik Krallık’ın Cebelitarık özelinde ve sınırlı kapsamda da olsa bu koşulları kabul etmesi, yaklaşan SPS ve ETS görüşmelerinde AB’nin müzakere konumunu güçlendirecek.

Üretim, dağıtım, finansal hizmetler veya profesyonel hizmetler alanında Birleşik Krallık–AB sınır ötesi yapılanmalarına sahip müvekkiller açısından iki taraf arasındaki ilişkilerin seyri büyük önem taşıyor. 2026 TCA gözden geçirme süreci ve ikinci Birleşik Krallık–AB yıllık zirvesinin belirli sektörlerde uyuma yönelik yeni adımlar getirmesi bekleniyor.

Bu nedenle ilgili şirketlerin Birleşik Krallık–AB arasındaki hukuki ve ticari yapılarını değişikliklere uyum sağlayacak şekilde planlaması önem taşıyor. Mevcut TCA çerçevesine aşırı bağımlılıktan kaçınılmalı. Bu önemli ekonomik ve ticari ilişkinin hukuki yapısı geliştikçe şirketlerin yeni koşullara uyum sağlayacak şekilde konumlanması gerekiyor.

Hukuki Kontrol Listesi

Cebelitarık’a mal tedarik eden Birleşik Krallık şirketleri: Gümrük tarifesi riskini analiz edin. TCA menşe kurallarına uyumu değerlendirin. Mevcut dağıtım ve tedarik sözleşmelerindeki Cebelitarık’a özgü hükümleri inceleyin.

Cebelitarık yapılanmasına sahip Birleşik Krallık şirket grupları: Mal ticareti yapan şirketleri yeni gümrük ve TT rejimi kapsamında inceleyin. Yeni düzenlemeler çerçevesinde grup yapısının etkinliğini değerlendirin.

AB şirketleri: Cebelitarık pazarına yönelik yeni erişim imkânlarını değerlendirin. Sınır çalışanlarına ilişkin istihdam ve hizmet sunumu düzenlemelerini gözden geçirin. Daha geniş ticari gelişmeler açısından Birleşik Krallık–AB yıllık zirvesini takip edin.

Birleşik Krallık–AB bağlantısı bulunan şirketler: Ticari yapıları değişen koşullara uyum sağlayacak şekilde oluşturun. TCA gözden geçirme sürecini ve 2026 yıllık zirvesini takip edin. Yapısal kararlar alınmadan önce hukuki danışmanlık alın.