Halka Açık Olmayan Bir Anonim Şirketin Genel Kurulunda Alınan Tüm Kararların Usul Bakımından Geçerliliği

16 Nisan 2014 tarihinde Jena Yüksek Bölge Mahkemesi (dava no. 2 U 608/13), genel kurulda alınan kararlardan herhangi birinin dahi AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 1. cümlesinde öngörülen şekil şartlarına uygun olmaması halinde, genel kurulda alınan tüm kararların geçersiz olduğuna hükmetmiştir.

Davalı şirket borsada işlem görmemektedir. Şirketin genel kurulu, diğer kararların yanı sıra, şirket esas sözleşmesinde bir değişiklik yapılmasına karar vermiştir. Esas sözleşme değişikliğine ilişkin karar noter tarafından düzenlenen tutanağa geçirilirken, diğer kararlar yalnızca adi yazılı şekilde tutanağa bağlanmıştır. Davacı pay sahibi, genel kurulda alınan tüm kararların geçersiz olduğunun tespitini talep etmiştir. Jena Yüksek Bölge Mahkemesine göre, AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 1. cümlesi uyarınca tüm kararların noter tarafından düzenlenen tutanağa geçirilmesi gerektiğinden, AktG’nin 241. maddesinin 2 ve 3. bentleri uyarınca tüm kararlar geçersizdir.

AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 1. cümlesi uyarınca genel kurulda alınan tüm kararlar noter tarafından düzenlenen bir tutanakla belgelenmelidir. AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 3. cümlesi ise borsada işlem görmeyen şirketler (“küçük AG’ler”) için bir istisna öngörmektedir:

“Borsada işlem görmeyen şirketlerde, kanun uyarınca dörtte üç veya daha yüksek bir çoğunluk gerektiren herhangi bir karar alınmamış olması kaydıyla, denetim kurulu başkanı tarafından imzalanan bir tutanak yeterlidir.”
AktG’nin 179. maddesinin (1) fıkrasının 1. cümlesi ve (2) fıkrasının 1. cümlesi uyarınca, şirket esas sözleşmesinde yapılacak değişiklikler için dörtte üç çoğunluk gereklidir.

Jena Yüksek Bölge Mahkemesi gerekçesini AktG’nin 130. maddesinin 5. fıkrasının lafzına dayandırmaktadır. Bu hüküm uyarınca yönetim kurulu, genel kurul toplantısının ardından noter tarafından düzenlenen tutanağın onaylı bir suretini gecikmeksizin ticaret siciline sunmak zorundadır. Halka açık olmayan bir şirket söz konusu olduğunda — AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 3. cümlesinde düzenlenen durumda — denetim kurulu başkanı tarafından imzalanmış tutanağın bir sureti yeterlidir. Somut olayda ise yalnızca esas sözleşme değişikliğine ilişkin karar noter tarafından tutanağa geçirilmiştir. Ayrıca genel kurul toplantısının farklı bölümlere ayrılması da anlamlı değildir. Genel kurul toplantısı kendi içinde bütünlük arz eden tek bir süreçtir ve bu nedenle ya toplantının tamamı noter tarafından tutanağa geçirilmeli ya da tamamı adi yazılı şekilde tutanağa bağlanmalıdır.

Uygulamaya ilişkin not: Yönetim kurulunun, genel kurulda alınacak her bir karar bakımından AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 1. cümlesinde öngörülen şekil şartlarının uygulanıp uygulanmadığını değerlendirmesi tavsiye edilmektedir. Aksi halde genel kurulda alınan tüm kararların geçerliliği tartışmalı hale gelebilir.
Metin hazırlama ipucu: AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 3. cümlesindeki istisna, kanunun dörtte üç çoğunluk öngördüğü hâllerde uygulanamaz. Bununla birlikte, şirket esas sözleşmesinde belirli kararlar için dörtte üç çoğunluk öngörülmesine engel bulunmamaktadır. AktG’nin 130. maddesinin (1) fıkrasının 3. cümlesinin lafzı, yalnızca esas sözleşmeden kaynaklanan böyle bir çoğunluk şartını kapsamamaktadır.
Bu bağlamda Karlsruhe Yüksek Bölge Mahkemesi (9 Ekim 2013, dava no. 7 U 33/13), genel kurul başkanının denetim kurulu başkanı olmasa dahi tutanağı imzalamaya yetkili olduğuna hükmetmiştir.