Sağlık Beyanları Nedeniyle Yürütülen İdari İncelemeler ve Hukuki Süreçler

Gıda ürünlerinin sağlık üzerindeki olası olumlu etkilerine ilişkin beyanlar, Avrupa Birliği gıda mevzuatı kapsamında sıkı düzenlemelere tabidir. AB mevzuatı, bir gıda, gıda bileşeni veya besin öğesi ile insan sağlığı arasında ilişki bulunduğunu belirten, ileri süren veya ima eden ifadelerin kullanımına ilişkin ayrıntılı şartlar öngörmektedir. Bu kapsamda, bir besin öğesinin vücudun normal işlevlerine katkıda bulunduğunu belirten ifadeler de sağlık beyanı niteliği taşıyabilir. Bir ifadenin sağlık beyanı olarak değerlendirilmesi için açıkça “sağlık” kelimesini içermesi gerekli değildir. Belirleyici olan, söz konusu ifadenin bir gıda veya bileşeni ile sağlık arasında ilişki bulunduğunu doğrudan veya dolaylı olarak ortaya koyup koymadığıdır.

Sağlık Beyanlarının Kullanılması Hangi Şartlarda Mümkündür?

Bu alandaki temel hukuki düzenleme, gıdalarda kullanılan beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin 1924/2006 sayılı (AT) Tüzüğü'dür. Tüzük, gıda ürünlerinin etiketlenmesinde, sunumunda ve reklamlarında kullanılan beyanların açık, doğru ve bilimsel verilerle desteklenmiş olmasını amaçlamaktadır.

Sağlık beyanlarının kullanımı, genel nitelikteki pazarlama ifadelerine kıyasla daha sıkı hukuki şartlara tabidir. Bu nedenle bir sağlık beyanının kullanımında, ilgili beyan için gerekli iznin bulunup bulunmadığı ve öngörülen kullanım koşullarının karşılanıp karşılanmadığı değerlendirilmelidir. Avrupa Komisyonu, izin verilen beslenme beyanları ile izin verilmiş ve izin verilmemiş sağlık beyanlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı bir AB Beslenme ve Sağlık Beyanları Sicili tutmaktadır.

Bu çerçevede gıda ve takviye edici gıda ürünlerinin isimleri, ambalajları, internet siteleri, sosyal medya içerikleri ve diğer reklam materyalleri hazırlanırken ilgili mevzuata uygunluğun dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bir Sağlık Beyanının Mevzuata Uygunluğu Sorgulanırsa Ne Olur?

Yetkili makamların, bir ürünle bağlantılı olarak kullanılan ifadenin izinsiz bir sağlık beyanı oluşturduğu veya izinli bir beyanın kullanım şartlarına uygun olmadığı kanaatine varması halinde, ilgili işletme hakkında idari inceleme ve yaptırım süreçleri gündeme gelebilir.

Yetkili makamların, bir ürünle bağlantılı olarak kullanılan ifadenin izinsiz bir sağlık beyanı oluşturduğu veya izinli bir beyanın kullanım şartlarına uygun olmadığı kanaatine varması halinde, ilgili işletme hakkında idari inceleme ve yaptırım süreçleri gündeme gelebilir.

Hukuki değerlendirme yalnızca belirli bir cümlenin içeriğiyle sınırlı değildir. Görseller, semboller, grafikler ve ürünün diğer sunum unsurları da bir gıdanın belirli özelliklere sahip olduğunu ifade etmeleri veya ima etmeleri hâlinde mevzuat kapsamında beyan olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle, ilgili ifadenin kullanıldığı bağlamın ve ürünün tüketiciye yönelik genel sunumunun bir bütün olarak incelenmesi önem taşımaktadır.

Nasıl Destek Sağlıyoruz?

NZP NAGY LEGAL, Almanya'da sağlık beyanlarının kullanımına ilişkin idari inceleme, denetim veya hukuki süreçlerle karşı karşıya kalan gıda işletmelerine hukuki danışmanlık sunmaktadır.

Bu kapsamda, ihtilaf konusu ifadenin sağlık beyanı niteliği taşıyıp taşımadığını değerlendiriyor, uygulanacak AB mevzuatını belirliyor ve ilgili beyanın kullanımına izin verilip verilmediğini, kullanım şartlarıyla birlikte inceliyoruz. Ürün ambalajları, reklam materyalleri ve diğer pazarlama içeriklerini de mevzuata uygunluk açısından değerlendiriyoruz.

Yetkili makamlar tarafından işletme hakkında bir inceleme başlatılması veya işletmeye resmi bildirimde bulunulması hâlinde, ilgili makamlarla yürütülecek yazışmalarda hukuki destek sağlıyor ve gerekli başvuru ve savunma belgelerini hazırlıyoruz. Ayrıca, somut olayın koşullarına uygun olması halinde, sağlık beyanlarının, ürün ambalajlarının ve pazarlama materyallerinin ilgili mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi konusunda danışmanlık sunuyoruz.

Uluslararası faaliyet gösteren gıda şirketleri açısından ise düzenleyici inceleme süreçlerinin diğer Avrupa ülkelerindeki ürün pazarlama faaliyetleriyle koordinasyonunu destekleyerek sınır ötesi hukuki meselelerde tek bir iletişim noktası üzerinden koordineli danışmanlık sağlıyoruz.