Macaristan’da Tazminat Davaları ve Tazminat Talepleri

Macar Medeni Hukukunun ve malvarlığı hukukunun temel işlevlerinden biri, zarar ve riskin taraflar arasında nasıl paylaştırılacağının belirlenmesidir.
Hukuki ilişkilerin tarafları açısından, ortaya çıkan riskin kime ait olduğunun ve meydana gelen zarardan kimin sorumlu tutulacağının öngörülebilir olması hukuki güvenliğin önemli bir unsurudur.
Bu kapsamda risk ile zarar birbirinden ayrılmalıdır.
Risk, malvarlığında olumsuz bir değişiklik meydana gelme ihtimalini ifade ederken;
(damnum emergens)zarar, malvarlığında fiilen meydana gelen eksilmeyiveya beklenen kazancın kaybını ifade eder.(lucrum cessans).
Maddi ve manevi kayıpların azaltılması veya önlenmesi amacıyla yapılan masraflar da bu değerlendirme kapsamında dikkate alınabilir.

Medeni hukukta zararın paylaştırılmasına ilişkin düzenlemelerin amacı, tarafların eşit hukuki
konumda bulunduğu ilişkilerde, önlenebilir veya önlenemez nitelikteki zararların hangi tarafça karşılanacağının belirlenmesidir.

Macar Medeni Kanunu (2013 tarihli V Sayılı Kanun) uyarınca,
hukuka aykırı bir davranış sonucunda meydana gelen zararlarda temel zarar paylaşım mekanizması tazminat sorumluluğudur.
Genel kural olarak zarar, zarara sebep olan kişiye yükletilir; ancak kanunda bu kurala ilişkin istisnalar da öngörülmektedir.
Macar Medeni Kanunu farklı sorumluluk rejimlerini birbirinden ayırmaktadır. Bunlar arasında sözleşme dışı sorumluluk,
sözleşmenin ihlalinden doğan sorumluluk,
tehlikeli faaliyetlerden doğan objektif sorumluluk
ve mücbir sebep ile bağlantılı durumlar yer almaktadır.(vis maior).

Zararın meydana geldiği veya meydana geldiğinin düşünüldüğü durumlarda, Macar hukuku açısından öncelikle sözleşme dışı sorumluluk ile sözleşmesel sorumluluk arasında ayrım yapılması gerekir.
Bununla birlikte, aynı zarar bakımından paralel tazminat taleplerinin ileri sürülemeyeceği taleplerin yarışmaması ilkesi (non-cumul) özellikle önem taşımaktadır.
(non-cumul)
Buna göre, somut olayın şartları sözleşme dışı sorumluluğun
koşullarını da karşılıyor olsa dahi, taraflar arasında sözleşmesel bir ilişki mevcutsa tazminat talebinin sözleşmenin ihlalinden doğan sorumluluk hükümlerine göre ileri sürülmesi gerekir.
...

Macar hukuku, hem sözleşme dışı
hem de sözleşmesel sorumluluk bakımından zarara sebep olan tarafın belirli koşullar altında sorumluluktan kurtulmasına imkân tanımaktadır.
Genel kural olarak sözleşme dışı sorumluluk kusur esasına dayanır.
Sözleşme dışı sorumluluğun temel unsurlarını; zararın meydana gelmesi, hukuka aykırı bir davranışın bulunması,
kusur, davranış ile zarar arasındaki illiyet bağı ve kişinin kusurlu davranabilme ehliyetine sahip olması oluşturmaktadır.

Buna karşılık, sözleşmenin ihlalinden doğan sorumlulukta sorumluluktan kurtulma çok daha sıkı şartlara tabidir.
Sözleşmeyi ihlal eden taraf, ancak zararın aşağıdaki koşulları taşıyan bir durumdan kaynaklandığını ispat etmesi hâlinde sorumluluktan kurtulabilir:

NZP NAGY LEGAL olarak, Macaristan’daki tazminat uyuşmazlıklarında hem dava dışı süreçlerde hem de mahkemeler nezdinde kapsamlı hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunuyoruz.
Tazminat taleplerinizin ileri sürülmesi, uğradığınız zararın tazmini veya şirketinize yöneltilen tazminat taleplerine karşı hukuki menfaatlerinizin korunması için Türkçe hizmet veren hukuk ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.