Almanya’da Genossenschaftolarak adlandırılan kooperatif, ortak ekonomik, sosyal veya kültürel menfaatlerini birlikte işletilen bir yapı aracılığıyla gerçekleştirmek isteyen kişiler veya işletmeler için öngörülmüş bir tüzel kişilik türüdür. Bu yapı, amacın yalnızca sermayeyi bir araya getirmek değil, üyelerin kooperatife katılımı yoluyla onlara belirli faydalar sağlamak olduğu durumlarda özellikle uygun olabilir.
Alman Kooperatifler Kanunu (Genossenschaftsgesetz) uyarınca kooperatifin amacı, ortak bir işletme aracılığıyla üyelerinin ekonomik faaliyetlerini veya menfaatlerini ya da sosyal veya kültürel menfaatlerini desteklemektir. Bir kooperatifin en az üç üyesi bulunmalıdır.
Almanya’da Bir Kooperatif Nasıl İşler?
Tescil edilmiş bir kooperatif, eingetragene Genossenschaft (eG) olarak adlandırılır. Kooperatif, tescille birlikte tüzel kişilik kazanır. Alman hukuku; yönetim kurulu, denetim kurulu, genel kurul ve üyelik yapısı dahil olmak üzere kooperatifin organizasyonuna ilişkin ayrıntılı düzenlemeler içermektedir.
Kooperatifin ayırt edici özelliklerinden biri, üyelik esasına dayanan yapısıdır. Kooperatifin temel amacı, yalnızca yatırılan sermaye üzerinden getiri sağlamak değil, ortak işletme aracılığıyla üyelerinin menfaatlerini desteklemektir.
Üyeler, esas sözleşmede öngörülen üyelik payları aracılığıyla kooperatife katılırlar. Kooperatif kurulduktan sonra yeni üyelerin katılması da mümkündür. Alman hukukuna göre üyelik, kural olarak katılım beyanının kooperatif tarafından kabul edilmesiyle kazanılır; kurucu üyeler ise esas sözleşmeyi imzalayarak üyelik kazanabilirler.
Bu özellik, eG’yi katılımcı sayısının zaman içinde değişebileceği projeler açısından özellikle elverişli bir yapı hâline getirmektedir.
Kooperatif Nasıl Kurulur?
Bir kooperatifin kurulması, organizasyon yapısının ve esas sözleşmesinin dikkatli şekilde hazırlanmasını gerektirir. Kanun, esas sözleşmede düzenlenmesi zorunlu hususları belirlemekte ve yönetim kurulu, denetim kurulu ile kooperatifin tesciline ilişkin ayrıca hükümler öngörmektedir.
Kooperatifin Alman Kooperatifler Siciline tescil edilmesi gerekir. Kuruluşun ardından yönetim kurulu ayrıca kanunen gerekli bilgileri içeren bir üye listesi tutmakla yükümlüdür.
Bu nedenle kurucular, eG yapısını tercih etmeden önce yalnızca planlanan ticari faaliyetleri değil; üyelik yapısını, finansmanı, yönetim yapısını ve her bir üyenin hak ve yükümlülüklerini de değerlendirmelidir.
Nasıl Destek Sağlıyoruz?
Müvekkillerimize, planlanan faaliyetleri açısından Almanya’da kooperatif yapısının uygun olup olmadığı konusunda danışmanlık sunuyor ve kuruluş sürecinin tamamında hukuki destek sağlıyoruz.
Hizmetlerimiz; uygun üyelik ve yönetim yapısının oluşturulmasını, esas sözleşme ile gerekli diğer belgelerin hazırlanmasını ve incelenmesini ve tescil sürecinde hukuki destek sağlanmasını kapsayabilir.
Uluslararası projelerde ise yabancı kuruculara ve üyelere Alman kooperatif yapısının kendine özgü özellikleri konusunda danışmanlık sunabilir ve kooperatifin kuruluşunu diğer ülkelerdeki mevcut şirket yapılarıyla koordineli şekilde yürütebiliriz.