Büyük sayılar kanunu hayatın pek çok alanında geçerlidir; özellikle de özel diş tedavisini tercih edenler açısından. Özel diş tedavisi, son on yılda Macaristan’da en yaygın özel sağlık hizmetlerinden biri hâline gelirken bu alandaki hekim hatası vakalarının sayısı da son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Peki hasta, diş tedavisinin sonucundan memnun değilse veya bir hekim hatası meydana gelmişse ne yapabilir? Sunulan hizmetin yetersiz olması veya ne yazık ki bazı örneklerde görüldüğü üzere tedavi sonucunun başlangıçtaki durumdan dahi kötü olması hangi hukuki sonuçları doğurur? Hasta diş kliniğinden ayrıldıktan sonra da haklarını etkili biçimde ileri sürebilir mi? Bunun için ne kadar süresi vardır? Bu talepler zamanaşımına uğrar mı?
Bu tür durumlarda zarar gören hasta, haklarını birden fazla hukuki yolla ileri sürebilir. Taleplerin haklılığı ve ispatlanabilirliği de farklı açılardan değerlendirilmelidir. Bir yandan talebin hukuken geçerli olup olmadığı ve başarıyla ileri sürülüp sürülemeyeceği incelenmelidir. Diğer yandan bu alanda çeşitli tıbbi konuların değerlendirilmesi gerekebileceğinden bazı durumlarda bir diş hekimi veya ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanının görüşüne başvurulması gerekebilir.
Hekim hatası hem maddi tazminat hem de manevi tazminat talebine yol açabilir. Bazı durumlarda her iki talebin birlikte ileri sürülmesi mümkündür. Zira kazanç kaybı gibi doğrudan maddi zararların yanı sıra uzun süren, hatalı uygulanan veya yanlış seçilip planlanan bir tedavi de hastanın önceki yaşam düzenini olumsuz etkileyebilir.
Zarar gören hasta hangi tazminat yollarına başvurabilir? İlk aşamada mahkeme dışı çözüm yolları değerlendirilmelidir. Diş tedavisinde hekim hatasının açık delillerle ortaya konulabildiği durumlarda bu yöntem genellikle en az zaman alan ve maliyet açısından en avantajlı yoldur. Mahkeme dışı talep süreci çoğunlukla bir avukat tarafından gönderilen ihtarname ile başlar. Kliniğin de kendisine yöneltilen talepleri mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırmakta menfaati bulunduğundan, bu yöntem çoğu zaman uyuşmazlığın hızlı biçimde çözülmesi için kliniğin iş birliği yapmasını sağlar. Bu nedenle avukat aracılığıyla yürütülen bu tür tazminat taleplerinde mahkeme dışı uzlaşma oranı oldukça yüksektir. Bu yöntem sonuç vermezse, kanuni şartların karşılanması hâlinde Macaristan’da noter önünde yürütülen ödeme emri prosedürü aracılığıyla da mahkemeye başvurmadan talep ileri sürülebilir. Diş tedavisini gerçekleştiren davalı ödeme emrine itiraz ederse uyuşmazlık dava yoluna taşınabilir.
Ödeme emri prosedürüne veya öncesinde ihtarname gönderilmesine başvurmadan doğrudan klinik aleyhine dava açılması da mümkündür. Bununla birlikte süreç içinde bir aşamada bilirkişi görüşünün alınması büyük olasılıkla gerekli olacaktır. Dava açılmadan önce, davacının yargılama giderlerinin karşılanmasına hak kazanıp kazanmadığının da değerlendirilmesi yararlı olabilir. Sigorta sözleşmesindeki şartların buna imkân vermesi hâlinde avukatlık ücretlerinin tamamı veya bir bölümü hukuki koruma sigortası tarafından karşılanabilir.
Zararın hangi ülkede talep edilebileceği ve yargılamanın nerede yürütülebileceği davacı açısından önem taşır. Kural olarak talebini ileri süren davacı, davalının yerleşim yerindeki mahkemede dava açmalıdır. Buna göre dava, Macaristan’da davalının yerleşim yerine göre yetkili bölge veya genel mahkeme önünde açılmalıdır. Bununla birlikte istisnai durumlarda davacının kendi yerleşim yerinde dava açması da mümkün olabilir. Örneğin Avusturyalı bir hasta, tedaviyi gerçekleştiren Macar diş kliniğinin hastanın yaşadığı Avusturya eyaletinde çeşitli reklam ve tanıtım faaliyetlerinde bulunması nedeniyle söz konusu kliniğe karşı Avusturya’da başarıyla dava açmıştır. Çok istisnai durumlarda hukuk davasının yanı sıra mesleki faaliyet sırasında taksirle tehlikeye neden olma suçu kapsamında ceza soruşturması başlatılması da gündeme gelebilir. Bu düzenlemeye göre bir kişi, mesleki bir kuralı ihlal ederek taksirle başka bir kişinin veya kişilerin yaşamını, vücut bütünlüğünü ya da sağlığını tehlikeye düşürür veya bedensel zarara neden olursa cezai sorumluluk doğabilir. Bununla birlikte diş tedavisinde hekim hatası vakalarında özel hukuk yollarına başvurulması çok daha yaygındır.
Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda, diş tedavisinde hekim hatası meydana gelmesi hâlinde zarar gören kişinin maddi ve manevi tazminat talepleri dâhil olmak üzere başvurabileceği çeşitli hukuki yollar bulunmaktadır. Bununla birlikte bu talepler zamanaşımına tabi olabilir. Hukuk büromuz bu alanda da hizmetinizdedir. Konuya ilişkin hukuki destek için Macaristan’daki avukatlarımız ve Almanya’da mesleki yetkiye sahip Avrupa hukukçularımızla iletişime geçebilirsiniz.