Macaristan Hükümeti, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yeni bir servet vergisi uygulamaya koymayı planladığını açıkladı. Kamuoyuna duyurulan önerilere göre vergi, net serveti 1 milyar HUF’yi aşan kişilere uygulanabilir ve çok yüksek servet dilimleri için daha yüksek bir vergi oranı öngörülebilir. Nihai kanun metni henüz yayımlanmamış olmakla birlikte, söz konusu açıklama Macaristan ile ekonomik veya kişisel bağlantıları bulunan uluslararası yatırımcılar ve iş insanları açısından şimdiden önem taşımaktadır.
Macaristan’da yaşayan veya ülkede yatırımları bulunan Türk girişimciler, yatırımcılar ve aileler bakımından temel mesele, nihai vergi oranından ziyade vergi mukimliğinin doğru şekilde belirlenmesi olabilir. Bunu, farklı ülkelerde bulunan varlıkların hukuki niteliğinin, mülkiyet yapısının ve hangi ülkeyle ilişkilendirileceğinin doğru şekilde tespit edilmesi ile bunların güvenilir biçimde değerlenmesi izleyecektir.
Vergi İkamet Yeri Öncelikle Belirlenmelidir
Hem Türkiye’yi hem de Macaristan’ı ilgilendiren sınır ötesi durumlarda hukuki ve vergisel inceleme, kişinin ilgili ülkelerin iç mevzuatı ve uygulanabilir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında vergi mukimliğinin belirlenmesiyle başlamalıdır. Belirli bir şirketin, gayrimenkulün veya banka hesabının hangi ülkede bulunduğu, tek başına kişinin genel vergisel statüsünü belirlemez.
Bu konu özellikle aşağıdaki kişiler açısından önem taşıyabilir:
- Türkiye ve Macaristan’da önemli ölçüde zaman geçiren Türk iş insanları;
- Macar şirketlerinde pay sahibi veya yönetici olan kişiler;
- Macaristan’da gayrimenkul sahibi yatırımcılar;
- Hem Türkiye’de hem de Macaristan’da konutu bulunan veya her iki ülkeyle de önemli kişisel bağları olan aileler;
- Ticari faaliyetlerini Macaristan’dan yönetirken Türkiye’de de önemli ekonomik menfaatleri bulunan kişiler.
Gelecekte yürürlüğe girebilecek bir Macaristan servet vergisinin muhtemel kapsamı ancak vergi mukimliği sağlam bir hukuki ve olgusal temelde belirlendikten sonra sağlıklı şekilde değerlendirilebilir. Bu nedenle mukimlik durumunu etkileyen olgular dikkatle incelenmeli ve tutarlı belgelerle desteklenmelidir.
Kritik Bir Nokta: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sorunu Her Zaman Çözmeyebilir
Türk yatırımcılar, bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının mevcut olmasının, gelecekte Macaristan’da uygulanabilecek bir servet vergisine karşı kendilerine otomatik olarak koruma sağlayacağını varsaymamalıdır.
Uluslararası vergi anlaşmalarının kapsamına bağlı olarak bu tür vergiler, ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının dışında kalabilir. Birçok anlaşma esas olarak gelir, ticari kazanç, temettü, faiz, gayri maddi hak bedelleri ve sermaye kazançları üzerindeki vergilendirme yetkisinin devletler arasında paylaştırılmasını düzenlemektedir. Gelecekte Macaristan’da uygulanabilecek bir servet vergisinin ilgili anlaşmanın kapsamına girip girmeyeceği peşinen kesin olarak söylenemez. Bunun belirlenmesi için yürürlüğe girecek Macar mevzuatı ile ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının hükümlerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekecektir.
Bu husus, vergi mukimliği analizinin önemini daha da artırmaktadır. Anlaşma korumasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı durumlarda, iç hukuktaki mukimlik kuralları ile yeni verginin kişisel ve coğrafi kapsamı belirleyici hale gelebilir.
Sınır Ötesi Varlık Yapıları ve Değerleme
Nihai düzenlemeler henüz yayımlanmamış olsa dahi, şimdiden bazı uygulama sorunlarının ortaya çıkabileceği öngörülebilir. Özellikle varlıkların aşağıdaki yapılar aracılığıyla elde tutulduğu durumlarda ayrıntılı inceleme gerekebilir:
- Macar şirketleri ve özel sermayeli şirketlerdeki paylar;
- Aile şirketleri;
- Holding yapıları;
- Macaristan’daki gayrimenkul yatırımları;
- Ortak kredileri ve ilişkili taraf hesap bakiyeleri;
- Birden fazla ülkeyi kapsayan yatırım portföyleri;
- Trust yapıları, vakıf veya aile serveti planlamasına yönelik diğer yapılar.
Birçok durumda halka açık olmayan şirketlerin değerinin belirlenmesi ve varlıklar üzerindeki mülkiyet haklarının hukuken tespit edilmesi, verginin kendisinin hesaplanmasından daha karmaşık olabilir. Bu nedenle güvenilir değerleme belgeleri ile mülkiyet yapısını açıkça ortaya koyan hukuki belgeler büyük önem taşıyabilir.
Türk Girişimciler Bu Konuya Neden Özel Dikkat Göstermeli?
Türk girişimciler Macaristan’da bağlı şirketler aracılığıyla faaliyet gösterebilir, yerel şirketleri yönetebilir, gayrimenkul sahibi olabilir veya kişisel ve ticari yaşamlarını Türkiye ile Macaristan arasında sürdürebilir. Bu tür sınır ötesi yapılar, birbiriyle örtüşen vergi mukimliği kriterlerine, mülkiyetin belirlenmesine ilişkin sorunlara ve farklı beyan veya bildirim yükümlülüklerine yol açabilir.
Önerilen servet vergisinin yasalaşması halinde, etkilenebilecek kişilerin aşağıdaki hususları gözden geçirmeleri gerekebilir:
- mevcut vergi mukimliği durumları;
- Macaristan’da ve diğer ülkelerde bulunan varlıkların mülkiyet zinciri;
- halka açık olmayan şirketlerdeki payların değerlemesi;
- şirket yönetimi ve pay sahipliği düzenlemeleri;
- aile serveti ve miras planlamasına ilişkin yapılar;
- mukimliği, mülkiyeti, borç ve yükümlülükleri ve varlık değerlerini tevsik eden belgeler;
- Macaristan’da doğabilecek olası beyan ve bildirim yükümlülükleri.
NZP NAGY LEGAL Size Nasıl Yardımcı Olabilir?
NZP NAGY LEGAL, Macaristan ve diğer ülkeleri ilgilendiren karmaşık sınır ötesi vergi hukuku ve şirketler hukuku konularında girişimcilere, yatırımcılara ve ailelere hukuki danışmanlık sunmaktadır. Avukatlarımız kapsamlı vergi hukuku araştırmaları yürütmekte, mevzuat değişikliklerini analiz etmekte ve gerek danışmanlık gerekse uyuşmazlık süreçleri için sistematik hukuki görüşler hazırlamaktadır.
Ayrıca müvekkillerimizi Macaristan ve Almanya’daki vergi mahkemeleri önünde düzenli olarak temsil ediyoruz. Vergi uyuşmazlıklarındaki bu deneyimimiz, vergi idaresinin vergi mukimliği, değerleme yöntemi veya mülkiyet yapısına ilişkin değerlendirmelere itiraz etmesini beklemek yerine, olası uyuşmazlıkların daha başlangıç aşamasında öngörülmesine imkan sağlamaktadır.
Macaristan’da ticari faaliyetleri veya yatırımları bulunan Türk girişimcilere sunduğumuz hizmetler arasında şunlar yer alabilir:
- vergi mukimliğinin incelenmesi ve belgelendirilmesi;
- mülkiyet, şirket ve holding yapılarının incelenmesi;
- Macar şirketlerindeki payların ve yatırımların hukuki açıdan değerlendirilmesi;
- olası servet vergisi rejimi ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının kapsamına ilişkin vergi hukuku araştırmaları;
- sınır ötesi hukuki ve vergisel danışmanlığın koordinasyonu;
- olası beyan, değerleme ve belgelendirme yükümlülüklerine yönelik hazırlık;
- vergiyle ilgili idari ve yargısal süreçlerde temsil.
Erken Harekete Geçmenin Önemi
Önerilen verginin nihai kapsamı, yürürlüğe girecek mevzuata bağlı olacaktır. Bununla birlikte, Macaristan ile bağlantıları bulunan Türk girişimciler ve yatırımcılar şimdiden vergi mukimliği durumlarını, mülkiyet kayıtlarını, şirket yapılarını, borç ve yükümlülüklerini ve değerlemeye ilişkin belgelerini gözden geçirebilirler.
Bu kişiler bakımından vergi mukimliğinin doğru şekilde belirlenmesi, gelecekte yapılacak herhangi bir servet vergisi analizinin temelini oluşturacaktır. İlgili olguları ve bunları destekleyen belgeleri önceden düzenleyen kişiler, yeni düzenlemelerin kendi durumları üzerindeki etkisini değerlendirmek ve ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda hukuki konumlarını savunmak açısından daha hazırlıklı olacaktır.
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kişiye özel hukuki veya vergisel danışmanlık teşkil etmemektedir. Macaristan’da servet vergisine ilişkin nihai düzenlemeler, kamuoyuna açıklanan önerilerden farklılık gösterebilir. Herhangi bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının uygulanabilirliği; ilgili anlaşmanın hükümleri, yürürlüğe girecek nihai mevzuat ve somut olayın kendine özgü koşulları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.