Rusya’nın Saldırı Savaşına Kamuoyu Önünde Destek Vermek Almanya’da Cezai Sorumluluk Doğurabilir

Braunschweig Yüksek Bölge Mahkemesinin yakın tarihli bir kararı, Almanya’da faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar açısından önemli bir uyum ve itibar riskini ortaya koyuyor: Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırı savaşını destekleyen kamuya açık açıklamalar, Alman hukuku kapsamında suç teşkil edebilir. Karar; ceza hukuku, ifade özgürlüğü, kamuya açık iletişim ve uluslararası hukuki sorumluluğun kesiştiği noktada önemli bir gelişme niteliğinde.

Braunschweig Kararından Çıkarılabilecek Temel Sonuçlar

Mahkemenin basın açıklamasına göre dava, 2022 yılında yayımlanan bir sosyal medya yorumuna dayanıyor. Söz konusu yorum Vladimir Putin’e açık destek verirken Ukrayna’nın doğusundaki sözde “faşist” unsurların ortadan kaldırılmasını da onaylıyordu. Mahkemeler, bu ifadeyi Alman Ceza Kanunu’nun 140. maddesi kapsamında bir suçun kamuoyu önünde onaylanması olarak değerlendirdi. Değerlendirmede Alman uluslararası ceza hukukunun saldırı suçuna ilişkin hükümleri de dikkate alındı. Mahkûmiyet kararı temyiz aşamasında esas itibarıyla onandı, ancak para cezası indirildi.

Kararı özellikle önemli kılan husus, mahkemenin yurt dışında işlenen fiillere yaklaşımıdır. Braunschweig Yüksek Bölge Mahkemesi, temel fiil Alman ceza hukukunun olağan yargı yetkisinin dışında kalsa dahi bu fiilin kamuoyu önünde onaylanmasının Almanya’da cezalandırılabileceğine hükmetti. Bunun için söz konusu açıklamanın Almanya’daki kamu düzenini bozabilecek nitelikte olması gerekiyor. Başka bir ifadeyle Almanya’daki cezai risk yalnızca temel uluslararası suçtan kaynaklanmıyor. Bu suçun Alman kamuoyu önünde nasıl desteklendiği, meşrulaştırıldığı veya övüldüğü de cezai sorumluluk açısından önem taşıyor.

Şirketler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası işletmeler açısından karar daha geniş bir riske işaret ediyor. Hukuki sorumluluk; çevrimiçi açıklamaları, kamuya yansıyan kurum içi iletişimi ve silahlı çatışmalar, yaptırımlar veya uluslararası suçlara ilişkin siyasi açıdan hassas mesajları da kapsayabiliyor. Karar ayrıca Alman yargısının, görüş açıklama sınırını aşarak ağır hukuka aykırı şiddetin onaylanması niteliğine ulaşan ifadeleri cezai açıdan incelemeye hazır olduğunu gösteriyor.

Karar İşletmeler ve Uyum Birimleri Açısından Neden Önemli?

Karar özellikle sınır ötesi faaliyet gösteren, birden fazla dilde iletişim yürüten veya siyasi gerilimin yüksek olduğu konularda kamuoyu önünde açıklama yapan çalışanlara sahip kuruluşlar açısından önem taşıyor. Günümüzde uyum politikalarının yalnızca yaptırımlar ve ihracat kontrollerini değil, kamuya açık açıklamalar, dijital içerikler ve kriz iletişiminden kaynaklanan itibar ve ceza hukuku risklerini de dikkate alması gerekiyor. Düzenlemeye tabi veya uluslararası sektörlerde faaliyet gösteren şirketler açısından karar; ifade özgürlüğünün kamu düzeni ve uluslararası ceza hukukuyla kesiştiği durumlarda erken aşamada hukuki incelemenin, kurum içi iletişim protokollerinin ve hukuki yönlendirmenin önemini ortaya koyuyor.

Alman mahkemeleri ifade özgürlüğü ile uluslararası suçların cezai sorumluluk doğuracak şekilde desteklenmesi arasındaki sınırı belirlemeye devam ederken, zamanında hukuki danışmanlık alınması önem kazanıyor. İşletmeler ve kurumların kamuya yönelik açıklamalarını, sosyal medya faaliyetlerini ve kriz iletişimlerini yalnızca itibar açısından değil, ceza hukuku ve uyum riskleri açısından da değerlendirmesi gerekiyor.