Endonezya Bağlamında Sözleşmelerin Hazırlanması

Endonezya Temyiz Mahkemesi (Temyiz Kararı No. 48/Pdt/2014/PT.DK), sözleşmenin yabancı bir şirketle yapılmış olup olmadığına bakılmaksızın, sözleşmelerin geçerli olabilmesi için en az bir nüshasının Endonezce (Bahasa Indonesia) olarak hazırlanmış olması gerektiğine hükmetmiştir.

9 Temmuz 2009 tarihinden bu yana Endonezya’da yürürlükte bulunan 2009 tarihli ve 24 sayılı Kanun, uluslararası ticari işlemler bakımından büyük önem taşımaktadır. Kanunun 30. maddesi esas itibarıyla şu düzenlemeyi içermektedir:
“Endonezyalı bir şirketle […] veya Endonezya vatandaşı bir kişiyle yapılan her sözleşmede Endonezya dili kullanılmalıdır. Yabancı bir sözleşme tarafıyla yapılan her sözleşme de o tarafın ulusal dilinde veya İngilizce olarak düzenlenmelidir. Endonezcenin sözleşme dili olarak açıkça kararlaştırılması zorunlu değildir; ancak sözleşmenin taraflarından biri Endonezyalı ise Endonezce bir versiyonunun da bulunması gerekmektedir.”
Cakarta Yüksek Mahkemesi, temyiz yargılamasında bu hükmü değerlendirmiş ve 7 Mayıs 2014 tarihinde şu sonuca varmıştır:

Yabancı bir şirket ile Endonezyalı bir şirket arasında yapılan sözleşme, yalnızca İngilizce olarak düzenlenmiş ve ayrıca Endonezce olarak hazırlanmamışsa geçersizdir.

Davanın arka planı:
NINE AM Ltd. (davacı), Endonezyalı bir şirket olan Bangun Karya Pratama Lestari (davalı) ile 4.422.000 ABD doları tutarında bir kredi sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede uygulanacak hukuk olarak Endonezya hukuku seçilmiştir. Davalının 115.540 ABD doları tutarındaki ödenmemiş kredi borcunu ödememesi üzerine davacı, yetkili ilk derece mahkemesi nezdinde dava açarak ödenmemiş tutarın ve buna ilişkin faizin ödenmesini talep etmiştir. 20 Haziran 2013 tarihinde Bölge Mahkemesi, davalının davacıya 115.540 ABD doları ödemesine hükmetmiş, faiz talebini ise reddetmiştir.

Karar, 2009 tarihli ve 24 sayılı Kanunun 30. maddesinde öngörülen emredici şekil şartına uyulmaması nedeniyle kredi sözleşmesinin bütünüyle geçersiz olduğu gerekçesine dayanmaktaydı. Bunun sonucunda davacının, kredi sözleşmesi hiç yapılmamış olsaydı bulunacağı hukuki duruma iade edilmesi gerekiyordu. Yüksek Mahkeme de temyiz kararında bu gerekçeyi benimsemiştir. Tarafların Yargıtaya başvurup başvurmayacakları henüz belli değildir.

Uygulamaya yönelik not: Girişimciler ve yatırımcılar, kendileri açısından elverişsiz olan bu içtihadı, sözleşmelerine tahkim şartı eklemek veya uygulanacak hukuk olarak Endonezya hukuku yerine başka bir ülke hukukunu seçmek için bir gerekçe olarak değerlendirmelidir. Bununla birlikte, Endonezyalı taraflarla yapılan sözleşmeler bakımından aşağıdakiler tavsiye edilmektedir:
1) Sözleşmeler en azından Endonezce (Bahasa Indonesia) olarak da hazırlanmalıdır.
2) Halihazırda yalnızca tek bir dilde — ve Endonezce olmaksızın — imzalanmış sözleşmeler, sonradan hazırlanacak Endonezce bir versiyonla tamamlanmalıdır.