Şirket Ana Sözleşmesindeki ”Rus Ruleti Maddesi”nin Geçerli Olduğu Kararı

Uygulamada, yarı yarıya hisse dağılımı, hissedar kararlarının bir çıkmaz durum nedeniyle karşılıklı olarak engellenmesi sorununa sıklıkla yol açar.

Şirket ana sözleşmesinde yer alan ve “Rus ruleti maddesi” olarak adlandırılan hüküm, her iki hissedara da kendi hisselerinin tamamını diğer hissedara belirli bir fiyattan satın alınması için teklif etme hakkı vererek bu tür hissedar çıkmazlarını çözmektedir. Teklifin alıcısı teklifi kabul etmezse veya bunu belirlenen süre içinde yapmazsa, alıcı da aynı satın alma fiyatı üzerinden kendi hisselerinin tamamını gecikmeksizin teklif sahibine satmak ve devretmekle yükümlüdür.

Nürnberg Yüksek Bölge Mahkemesi, 20 Aralık 2013 tarihli – 12 U 49/13 sayılı son kararında, hukuk literatüründe “Rus ruleti maddesi” olarak anılan bu tür bir hükmün geçerli olduğuna hükmetmiştir. Dava, hisseleri iki hissedar tarafından eşit oranda elinde bulundurulan bir anonim şirketle ilgiliydi. Bir GmbH’deki hissedarların menfaatleri benzer olduğundan, bu içtihat bir GmbH’nin iki hissedarı arasındaki hukuki ilişkiye de doğrudan uygulanabilir olmalıdır.

Genel olarak mevcut olan suistimal riski, tek başına bu hükmün kamu düzenine aykırı olduğu sonucuna varılmasını haklı kılmaz. Eğer bir sözleşme tarafı bu riske maruz kalmak istemiyorsa, Rus ruleti mekanizmasını kabul etmemelidir. Her halükarda, eşit hisseye sahip iki hissedarın neden olduğu şirketin kendi kendini bloke etme durumunu çözmek amacıyla böyle bir maddenin kullanılması nesnel olarak haklıdır.

Mahkeme ayrıca, yargısal müdahalenin ancak iki hissedardan birinin başından itibaren bir satın alma teklifini finanse edememesi ve bu nedenle her ne pahasına olursa olsun dezavantajlı tamamlama mekanizmasından kaçınmak zorunda kalması durumunda — başka bir deyişle, söz konusu hissedarın belirli bir baskı durumuna maruz kalması halinde — haklı görülebileceğini belirtmiştir.
Bu temyiz kararı, hukukçulara hissedarlar arasında sıkça ortaya çıkan çıkmaz durumlarını çözmek için önemli bir sözleşme hazırlama aracı sunmaktadır. Aynı zamanda, yoğun anlaşmazlıkların genellikle uzun süren ve zarar verici sonuçlarını önlemeye yardımcı olmaktadır; zira bu tür anlaşmazlıklar, uygulamada — özellikle aile şirketlerinde — sıklıkla uzun soluklu hissedar çatışmalarına yol açmaktadır.

Şirket ana sözleşmelerinin sürdürülebilir bir şekilde hazırlanması ve hissedarlar arasındaki ihtilaflar konusunda size danışmanlık hizmetinden memnuniyet duyarız.