Slovenya Yüksek Mahkemesi: Risklerin Yeterince Açıklanmadığı Durumlarda İsviçre Frangı Cinsinden Kredi Sözleşmesi Geçersizdir

Yıllardır çok sayıda davada bu yaklaşımın hatalı olduğunu savunduk ve birçok kez başarılı sonuçlar elde ettik. 93/13/EEC sayılı Direktifin gereklilikleri nedeniyle, benzer maddi olgulara uygulanan hukuki çerçevenin Avrupa hukuk sistemlerinde büyük ölçüde aynı olduğunu defalarca vurguladık. Bu nedenle, diğer ülkelerde gelişen içtihadın da dikkate alınması yararlı olacaktır.

Benzer bir davada Slovenya Yüksek Mahkemesi kısa süre önce döviz kredisi kullanan borçlular lehine karar vermiş ve büromuzun yıllardır ileri sürdüğü argümanlarla aynı doğrultuda, İsviçre frangı (CHF) cinsinden bir tüketici kredisi sözleşmesinin tamamen geçersiz olduğuna hükmetmiştir. Ocak 2018’de verilen bu karar Macar basınında da yer almıştır.

Kararın yazılı gerekçesinin tamamı henüz yayımlanmamış olmakla birlikte, Hırvatça yayımlanan bir basın açıklamasından hareketle Mahkemenin sözlü gerekçesinin temel noktalarını aşağıda özetliyoruz.

Mahkemenin Önemli Bulguları

Mahkeme, CHF kredilerinin sıradan kredi ürünleri olmadığı, önemli riskler taşıyan finansal ürünler olduğu ve bankaların bu tür kredi sözleşmelerinin içerdiği riskler konusunda tüketicileri yeterince bilgilendirmediği sonucuna varmıştır.

Kararda, Avrupa Birliği Adalet Divanının C-186/16 sayılı davada ortaya koyduğu şartların yerine getirilmediği belirtilmiştir. Mahkeme özellikle aşağıdaki hususlara dikkat çekmiştir:

• İsviçre frangına (CHF) ilişkin sözleşme hükümleri dilbilgisi açısından açık olsa da tüketicilerin sonuçlarını anlayabileceği ölçüde açık ve anlaşılır şekilde açıklanmamıştır. Tüketicilere ilgili mekanizmaların nasıl işlediği, bunları hangi faktörlerin etkileyebileceği veya gelecekte hangi gelişmelerin CHF döviz kurunu etkileyebileceği konusunda bilgi verilmemiştir. Bu nedenle tüketicilerin söz konusu riskleri makul şekilde öngörebilmeleri mümkün olmamıştır.
• CHF kredileri sıradan krediler değil, döviz (FOREX) piyasasıyla doğrudan bağlantılı finansal ürünlerdir. Bu nedenle tüketicilerin bu özellik konusunda özellikle bilgilendirilmesi gerekirdi.
• Bankaların, avronun önemli ölçüde değer kaybetmesinin tüketicinin ödenmemiş borcunu nasıl etkileyebileceğini ve aylık geri ödeme yükümlülüklerini nasıl artırabileceğini ayrıntılı şekilde açıklaması gerekirdi.
• Bu ürünlerin sıradan konut kredileri değil, karmaşık finansal araçlar olduğu dikkate alındığında, tüketicilere bu ürünler konusunda gerekli uzmanlığa sahip, özel olarak nitelendirilmiş danışmanlar tarafından danışmanlık verilmesi gerekirdi.
• Bankalar, tüketicilere döviz riskini ortadan kaldırabilecek veya azaltabilecek herhangi bir ürün sunmazken kendileri bu risklere karşı tamamen korunmuş durumdaydı.
• Bankalar, tüketicilerin genellikle İsviçre frangı cinsinden gelir elde etmediklerini ve işlemlere spekülatif kazanç elde etmek isteyen yatırımcılar olarak girmediklerini biliyordu. Tüketiciler bu kredileri esas olarak daha düşük faiz oranları nedeniyle tercih etmişlerdi.
• Son olarak bankalar, avronun değer kaybetmesi sonucunda tüketicilerin kredi değerliliğinin bozulmasının, tüketicilerin karşılayamayacağı sonuçlar doğurabileceğinin farkındaydı.

Kararın gerekçesinde ayrıca Mahkemenin, bu sonuçlara ulaşırken İspanya ve Almanya’daki yüksek mahkemeler tarafından benzer konularda verilen kararları da dikkate aldığı açıkça belirtilmiştir.

Yazılı gerekçenin tam metni elimize ulaşır ulaşmaz, karara ilişkin ayrıntılı değerlendirmemizi en kısa sürede yayımlayacağız.

Karar ve hukuki sonuçlarına ilişkin sorularınız veya hukuki danışmanlık talepleriniz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.